یکی از بیماری هایی که در رخ بروز، ضرر و زیان های سنگینی به صنعت پرورش طیور و از گزاره صنعت رویش شترمرغ وارد می آورد . بیماری نیوکاسل می باشد . دلیل این بیماری از تیم پارامیکسوویروس ها بوده و تیپ 1 و2 آن سبب ساز ایجاد بیماری در شترمرغ می شود . فرم وخیم بیماری تمام منزلت های سنی این پرنده را سرگرم می کند . 
علایم بالینی اصلی این بیماری در شترمرغهای پرورشی نقاط مختلف جهان ونیز کشور ایران مشاهده و گزارش گردیده می باشد . بیماری نیوکاسل درمان ندارد و جهت پیشگیری ازآن بایستی واکسیناسیون مناسب و به موقع مقابل این بیماری رخ گیرد . 

گروه طیوران صنعت فاخته
مقدمه 
بیماری نیوکاسل اولیه بیماری ویروسی می باشد که پیش از سال 1986 ، در شترمرغ مشاهده و گزارش گردیده هست . این بیماری فراوان خطرناک است و تمام جوجه های تفریخ گردیده مستعد زد خورد با فرم خراب ( ولوونیک) آن می باشند . 
سبب شناسی: 
شناسی عامل ساخت بیماری ، ویروسی از مجموعه پارامیکسو ویروس ها و از خانواده پارامیکسو ویروس ها دربرگیرنده 9 مدل ( از شماره 1-9 ) هستند . پارامیکسو ویروس تیپ 1 و2 طیور به تیتر استدلال بیماری از شترمرغ جدا شده می باشد ؛ البته 1- pmv را برهان حساس و مسبب تولید بیماری نیوکاسل در شترمرغ می دانند . این ویروس ، تک فن ای و دارنده a هست . درزیر میکروسکوپ الکترونی به صورت کروی یا این که حرفه ای مشاهده می شود . اگر کروی باشد قطر آن nm 500-100 و در صورتیکه حرفه ای باشد، پهنا آن حدود nm 100 میباشد . 
این ویروس ممکن می باشد متمایل به دستگاه تنفس به احشاء و یا این که بافت عصبی باشد . 
این بیماری به شدت واگیرداربوده و در بیشتر ماکیان رخداد می افتد . در عین اکنون صاحبخانه های مضاعف و مضاعف متنوعی داراست . ویروس نیوکاسل می تواند از پرندگان اهلی و هم وحشی به شترمرغ انتقال یابد که سود آن اغلب ایجاد فرم عصبی بیماری به شکل زیر حاد تا مزمن می باشد . 
این ویروس اکثر زمان ها جوجه شترمرغ های جوان و با سن کمتر از یک سال را تحت تَأثیر قرار می دهد البته مدل حاد آن می تواند پرنده های بالغ را هم مشغول ساخته و تلف نماید . 
دسته های گوناگون ویروس نیوکاسل بر اساس شدت بیماری زایی ، به سویه های لنتوونیک ، مزوونیک ( با اقتدار بیماری زایی میانگین ) و ولوونیک ( به شدت بیماری زا) طبقه بندی گردیده اند . 
همچنین ویروس نیوکاسل با دقت به بضاعت و توان ساخت بیماری در ماکیان در وضعیت آزمایشگاهی به 5 پاتوتیپ تقسیم می شود . 
1- ویروس های ویسروتروپیک ولوونیک : صورت زیاد حادی از بیماری را به وجود می آورند که یار با ضایعات همواراویک مشخص و معلوم در لوله گوارش می باشد . 
2- ویروس های نروترپیک ولوونیک : به دنبال ساخت علایم عصبی وتنفسی سبب ساز بروز مرگ ومیر بالایی می شوند . 
3- ویروس های مزوونیک : سبب ساخت علایم تنفسی و گاه عصبی، با مرگ ومیر پایین می شوند . 
4- ویروس های لنتوونیک تنفسی : منجر ساخت عفونت تنفسی خفیف یا ناآشکار می شوند . 
5- ویروس های روده ای فارغ از نشانه سبب ساز ایجاد عفونت روده ای واضح می شوند . ذکراین نکته ضروری می باشد که این تیم ها را باید تنها به عنوان یک راهنما در لحاظ گرفت . زیرا مدام درجاتی از هم پوشانی (overlap) فی مابین آنها وجود داراست و برخی از ویروس ها را نمی بضاعت و توان به راحتی در پاتوتیپ خاصی قرارداد . ولی مطالعات ظریف و بیشتری در خصوص پرنده ها خانواده شتر مرغ مسئله نیاز است . 
شیوع 
مورد ها پاره ای از بروزبیماری نیوکاسل در مدل های متعدد شترمرغ در گلشن وحش ها و سیرک ها گزارش گردیده است . ولی در مزارع رشد این حیوان در سراسر عالم به خصوص در مزارعی که در نزدیکی محل های پرورش و حفظ ماکیان تجارتی ( مثل مرغداری های صنعتی و یا سنتی ) قرار دارا هستند . مورد ها زیادی از بروز اشکال متفاوت بیماری یاور با تلفات قلیل یا این که زیاد مشاهده شده میباشد . 
گفته گردیده میباشد که در یک تمامی گیری در تعدادی سال قبل در محیط تهران تعداد زیادی از پرنده ها بالغ یک گله تلف شده اند، دریک گزارش از چین علاوه بر علایم معمول نیوکاسل در شتر مرغ ، برای او لین بار مشاهده گردیده است . 
انتشار 
خط مش انتقال بیماری از پرنده دیگر، بستگی به جور اعضایی دارااست که ویروس در آنان تکثیر می یابد . پرندگانی که فرم تنفسی بیماری را نشان می دهند، به احتمال زیاد ویروس را در باطن آئروسل های موکوس به خارج می ریزند که ممکن می باشد توسط پرندگان اساسی استنشاق گردیده و بیماری را در آن ها تولید نماید . 
گفته می شود در آب و هوای گرم و مرزوبوم های آفتاب خیز ، ویروس های جانور در آئروسل ها به سرعت توسط اشعه فرابنفش نوروروشنایی خورشید کشته می شوند . در سود در این آب وهوا، انتقال به وسیله آئروسل ها به ندرت حادثه می افتد . 
ویروس هایی که اکثر زمان ها در داخل تکثیر می یابند ، ممکن هست با بلع مدفوع کثیف ( به طور بی واسطه یا این که از نحوه غدا یا این که آب آلوده به این مدفوع) و یا این که استنشاق ذرات عفونی کوچک حاصل از مدفوع کم آب ، به وسیله حیوان منتقل شوند . متأسفانه مدفوع ، ویروس را از تماس با اشعه فرابنفش خورشید مصون می دارااست و ویروس می تواند در این محفظه برای مدت طولانی زنده بماند . این ویروس توسط کفش ، جامه و وسایل اشخاصی که با پرنده در تماس هستند، انتقال می یابد . ویروس پرندگان وحشی هم می توانند منابع شیوع عفونت باشند . 
درصد تلفات با اعتنا به موردها اشاره گردیده در بالا، بسته به محل قرارگرفتن مزرعه و نیز پهنا جغرافیایی حیطه ویروس در کل میزان بهره مندی محل ازآفتاب ، متغیر است؛ به طوری که در کشورهای آفریقایی حداکثر تلفات از 30 درصد تجاوز نمی نماید . در حالی که درسایر بخش ها دنیا، در جوجه های با سن پایین چهار ماه چه بسا تلفات فراتر از 80 درصد نیز گزارش گردیده میباشد . 
گفتنی می باشد با اعتنا به آزمایش های تازه چهره گرفته ، استنباط می شود که آستانه عفونت در شترمرغ ها بالاست و اندازه متعددی از استدلال عفونت زا برای ایجاد بیماری در این حیوان حتمی هست . همینطور به حیث می رسد که با افزایش سن شترمرغ ها، مقاومت آنها نسبت به عفونت با برهان مولد این بیماری فراوان می شود . 
در مجموع حساس ترین علت ایجاد عفونت علاوه بر همجواری با مراکز رویش ماکیان، انتقال بودن احتیاط شترمرغ های بیمار و یا کثیف از مزرعه ای به مزرعه دیگر و یا این که از منطقه ای به حیطه دیگراست که نقش دارای اهمیت را در انتشار بیماری ایفا می نماید . 
دربرخی از منابع انتقال عمودی ( از مادرآلوده به جوجه ها ) نیز به عنوان یک عدد از شیوه های انتقال بیماری نیوکاسل اسم برده گردیده می باشد . 
علایم 
بالینی او لین نماد ( که در بیشتر بیماری ها مشترک است) کاهش تمایل به مصرف طعام و ضعف همگانی و آن گاه علایم مننویت . آنسفالیت و علایم دیگری زیرا کج ویک برشدن سر، تیک ماهیچه ها گردن ، عقب کشیدن غیرارادی رمز وحرکات متناوب پلک سوم می باشد . 
دراین بیماری علایم تنفسی مثل تنگی نفس ( دیسترس تنفسی ) هم پا با علایم عصبی مانند حرکات پیچشی و غیر قابل در اختیار گرفتن گردن ، خم شدن سرو گردن و درنهایت ناتوانی در نگه داشتن راز و در نتیجه افتادن آن روی زمین ، لنگش عدم توانایی درایستادن ، گرفتگی عضلات ، فلجی ، راحت و کج شدن نوک و هم ادم مشاهده می باشد که شبیه علایم فرم beach بیماری در ماکیان می باشد . 
مواردی که حالت آن ها وخیم است، اکثر اوقات پس از گذر کرد 4-3 روز تلف می شوند . 
علایم 
کالبدگشایی در دستگاه تنفس می بضاعت و توان علایمی مشابه سرشت الریه ( پنومونی) یار با خونریزی در غشای موکوسی نای مشاهده کرد . در دستگاه گوارش، تورم کبد، التهاب وخونریزی در روده، خونریزی در نوک برجستگی های غدد درناحیه ترشحی پیش معده ، چندین لایه شدن غشاء داخلی سنگدان ( کوئیلین) از پاراگراف آثار ناشی از این بیماری می باشد . 
درسیستم قلبی عروقی ، لکه های خونریزی والا روی پریکارد و شیار کرونر و هم خون ریزی نقطه ای روی چربی دورقلب به دیده می خورد . در بررسی جنازه شترمرغ هایی که در اثر زد خورد با این بیماری تلف شده اند . هیچ دسته ضایعات تیپیک پانولوژیک و هیستوپاتولوژیک مشاهده نشده است . 
تشخیص 
جداسازی و انتخاب هویت ویروس صرفا منش مطمئن تشخیص بیماری می باشد . تست پرهیز از هماگلوتیناسیون روش قابل اعتمادی نمی باشد و ممکن میباشد سبب ساز به کسب فیض منفی کاذب و همین طور مثبت کاذب شود . برای تشخیص قطعی این بیماری درگله و یا این که تعیین اندازه ایمنی گله در پیش روی ویروس نیوکاسل می بضاعت و توان از آزمون های سرولوژیک hi و الیزا elisa جهت برآورد میزان تیترآنتی بادی موجود در سرم خون پرنده ها به کار گیری کرد . 
طی یک مطالعه در آفریقای جنوبی بر روی سرم های تهیه و تنظیم شده از شتر مرغ های تیم ویروس نیوکاسل مثبت (ndv+) و گروه کنترل ویروس نیوکاسل منفی (ndv-) ، پادتن های ساخت گردیده مقابل بیماری نیوکاسل در شتر مرغ ها، با شیوه الیزای غیرمستقیم و hi گزینش شد . نتایج نشان بخشید که شیوه الیزا از جهت آلرژی نسبت به رویه hi برتری دارااست . 
مقایسه نتایج این راه و روش بر روی سرم های ndv+ که در طیف مضاعف ضعیف تا مضاعف قوی قرار داشتند، مشخص و معلوم کرد که رویه الیزا دستکم 10 توشه با اهمیت خیس از رویکرد hi در تعیین مقادیر کم پادتن های نیوکاسل در شترمرغ کار می کند . علاوه بر این خط مش الیزا دارای این مزیت نیز می باشد که سرم را می بضاعت و توان با یک بار رقیق کردن به عمل موفقیت . در حالی که در رویه hi مستمند تنظیم تعدادی رقت و تعیین عنوان می باشد . 
پیشگیری 
پیشگیری مشتمل بر ممانعت از تماس شترمرغ ها با طیوران اهلی و یا این که وحشی میباشد و با توجه به این که این عمل هیچگاه به طور بدون نقص قابل انجام نمی باشد . به نظر می برسد بهترین منش جهت خودداری از ایجاد بیماری درگله، بالابودن توانایی سیستم ایمنی شترمرغ ها برای رویا رویی با ادله مولد این بیماری از طریق ساخت ایمنی اکتسابی درآنها است . 
به منظور ایجاد ایمنی اکتسابی در مقابل این بیماری بهتراست او لین واکسیناسیون به رخ قطره چشمی لاسوتا در سن 14-10 روزگی و تکرار آن 3-4 هفته آنگاه به رخ تزریق زیرجلدی یک واکسن کشته درزیر پوست حوزه پایین گردن و یا پایین بال به میزان 1 میلی لیتر برای جوجه های تحت 6 ماه و 2 میلی لیتر برای پرنده هایی با سن بالاتر از 6 ماه صورت گیرد . به تیتر یاد آوری هر 6-12 ماه ( هر 6 ماه ) تزریق اندازه گفته شده در بالا از همین واکسن کشته و امولسیونه ، ایمنی مطلوبی ایجاد می نماید . ممکن هست درمحل تزریق در برخی از پرنده ها پس از بازه زمانی کوتاهی یک عکس العمل موضعی به فیس تورم مشاهده شود که برای حیوان بی خطر هست . 
با این حال، برای خودداری از وقوع چنین موردی می بضاعت از واکسن غیرفعال گردیده دربردارنده آلومینیوم هیدروکساید که ایمنی برابری با واکسن پیشین تولید می کند، به کارگیری کرد در اینجا ذکرچند نکته حتمی به لحاظ می برسد . 
1- خوب تر می باشد از واکسن نیوکاسل ساخته شده برای سایر پرندگان جهت ساخت ایمنی درشترمرغ به کار گیری نشود و واکسن منحصر به فرد این حیوان زمینه استعمال قرارگیرد تا فیض بهتری حاصل شود . 
2- دریک مورد به کارگیری از واکسن زنده مزوونیک کوماروف در جوجه شترمرغ های آفریقای جنوبی ، ایجاد تلفات بالایی در پرنده های واکسینه شده، لذا سفارش می شود که از مصرف آن جهت تولید ایمنی در شترمرغ دوری شود . 
طی تحقیق انجام گرفته درآفریقای جنوبی به مراد ساخت عفونت تجربی نیوکاسل در شترمرغ های پرواری واکسینه شده ذیل موقعیت محیطی در دست گرفتن گردیده و واکسینه نشده 10 قطعه شترمرغ واکسینه شده با واکسن های نیوکاسل استاندارد طیور( لاسوتا) و 10 قطعه شترمرغ واکسینه نشده از مسیرهای باطن نای ، چشم و بینی مورد تلقیح ویروس خراب نیوکاسل قرار گرفتند . تمامی شترمرغ های واکسینه نشده علایم درمانگاهی بیماری ( به خصوص علایم تنفسی) را نشان دادند در حالی که هیچ یک از شترمرغ های واکسینه گردیده هیچگونه علایم درمانگاهی از خود نشان ندادند . این تحقیق نقش محافظتی واکسن نیوکاسل را به نیکی نشان می دهد . 
معالجه :
این بیماری درمان مشخصی ندارد . ولی درصورت معالجه حمایتی ممکن است در پرندگانی که آلودگی خیلی شدید ندارند، بهبودی مشاهده شود . 
با کلیه این وضع و اوضاع چنانچه حیوان زنده بماند . ممکن می باشد که به علت زخم های تولید گردیده در سیستم عصبی مرکزی، بعضا از علایم عصبی باقی ما نده و به طور بدون نقص محو نشوند . 
در نقطه پايان می بایست اذعان کرد فقط شیوه خودداری از این بیماری با اعتنا به این که تاکنون درمانی برای آن تشخیص داده نشده است . پیشگیری از وقوع نیوکاسل در گله، استعمال از واکسن های مناسب و راه و روش های درست به کارگیری آنها و نیز مصرف به موقع را پل های این واکسن در مزارع پرورش شترمرغ می باشد . 

دکتر امیر شهرآیینی

در این مقاله سعی داریم مطالبی در مورد تغذیه جوجه که به تازگی از دستگاه جوجه کشی بیرون آمده را بیان نماییم.

 تغذیه جوجه پس از خروج از تخم تاثیر زیادی بر همت گله در پایان عصر رشد داراست به عبارت دیگر در صورتیکه شروع رشد گله ای با تغذیه و رئیس مناسب و صحیح توام باشد خیر صرفا گله ای یکنواخت از نظر وزنی تولید می شود بلکه کارایی آن از لحاظ ضریب تبدیل غذایی و مقدار تلفات نیز باصرفه خواهد شد لذا برای پیروزی در این دستور رعایت اصول تغذیه و رئیس به ویژه در هفته نخستین رویش از اهمیت ویژه ای برخوردار است حالا سوال مطرح این می باشد که اصول صحیح تغذیه در 48 ساعت اول رویش کدام می باشد ؟ اهمیت 
تغذیه اولیه جوجه هم پا با کیسه زرده بزرگی که حدود 20 درصد ازکل وزن تن را تشکیل می دهد رمز از تخم در می آورد کیسه زرده حاوی اندازه متعددی چربی و پروتئین بوده این مواد مغذی ، 50 درصد انرژی و 43 درصد پروتئین موضوع نیاز جوجه را در چندین روزاول زندگی تامین می نمایند مواد غذایی کیسه زرده به سرعت کاهش یافته اکثر وقت ها تا روز سوم تماما جذب می شود هشتاد درصد چربی زرده در پایان اول روز خروج جوجه مصرف می شود میزان تری گلیسرید مو جود در زرده درهنگام خروج از تخم کمتر از یک گرم بوده و در شرای تری گلیسرید به عنوان منشا انرژی اول فرض شود بدین ترتیب یک گرم تری گلیسرید با شرط راندمان 95 درصد صرفا قدرتمند به تامین 8 تا 9 کیلوکالری انرژی متابولیسمی می باشد البته مقدار نیاز جوجه به انرژی خیلی بیشتر از این حد بوده تری گلیسرید موجود در زرده به تیتر فقط منبع انرژی آن گاه از خروج جوجه از تخم کفایت نمی کند لذا دسترسی به طعام پس از خروج جوجه از تخم اضطراری و اضطراری میباشد . تحقیقات نشان داده می باشد که دسترسی به خوراک سبب ساز جذب پرسرعت خیس کیسه زرده می گردد با تکان روده ها در جوجه هایی که تغذیه شده اند انتقال زرده به درون روده پر سرعت خیس شده آلودگی ناشی از عدم جذب کیسه زرده هم به مقدار متعددی کاهش می یابد جوجه ها به طور غریزی پس از خروج از تخم به جستجوی غذا می پردازند ورشد تقریبا 24 ساعت بعد از آن از خوردن خوراک استارت می شود عدم دسترسی به طعام موجب افت چشمگیر وزن بدن می شود . در ارزیابی انجام گرفته جوجه هایی که به بازه زمانی 48 ساعت غذا اخذ نکرده بودند 8/7 درصد وزن تن خویش را از دست داده وزن روده کوچک نیز 80 درصد کاهش پیدا کرد در این جوجه ها کاهش چربی و پروتئین در بافت های بدن اکثر از سایر ترکیبات معین بود ولی در جوجه هایی که به آب و طعام دسترسی داشتند وزن پایانی جوجه ها 500 گرم بیشتربوده وزن روده کوچک و به تبع آن سطح جذب مواد مغذی افزایش یافته بود همان طور که تا قبل از این ذکر شد زرده نمی تواند اهمیت چندانی در تامین انرژی برای جوجه داشته باشد . 
در آزمایشی کیسه زرده چند از جوجه ها فورا پس از هچ از تن آنان بیرون گردیده آن گاه غذا در اختیار آنها قرار داده شد طبق نتایج به دست آمده رشد جوجه های مزبور در روز چهارم کاملا مشابه با رشد جوجه های دارای کیسه زرده در هنگام خروج از تخم بود . عدم دسترسی به خوراک در روزهای نخستین پس از خروج جوجه از تخم سبب کاهش رشد پرزها و ترشح آنزیم های روده می گردد و با مصرف خوراک عمل آنزیم ها و پرورش روده بخش اعظم می شود تغذیه نخستین جذب بهتر زرده وبهبود جذب مواد مغذی در پرنده را به دنبال خواهد داشت . عدم تغذیه صحیح در سنین نخستین بر پرورش عضلات تاثیر منفی گذارده این تاثیر بر ماهیچه ها سینه نسبت به بقیه ماهیچه ها مشهودتر می باشد . همچنین مکانیسم تشنگی در جوجه های تازه از تخم بیرون شده به خوبی بسط نیافته می باشد و تا وقتی که جوجه از طعام تغذیه نکرده باشد تشنگی تحریک نمی شود این بدان مضمون میباشد که تشنگی با مصرف مواد مغذی و انرژی زا تحریک می گردد لذا دسترسی به غذا در ساعات اول برای وصال به رشد مناسب حیاتی می باشد . 
تاثیر 
تغذیه اولیه بر سیستم ایمنی سیستم ایمنی جوجه های نو متولد شده برای رشد وتکامل تهیدست مصرف طعام می باشد مصرف غذا مواد مغذی ضروری جهت رویش و نمو اندام های لمفاوی ثانویه که در برهه زمانی ولادت جوجه وجود نداشته یا این که نابالغ هست را مهیا می نماید عدم دسترسی به دان و مواد مغذی مانع از جواب مطلوب سیستم ایمنی به واکسیناسیون در اولِ زندگی جوجه می گردد فقدان مواد مغذی و یا این که جواب های هورمونی به گرسنگی ، سیستم ایمنی را برای مدت طولانی متاثر می کند گرسنگی نخستین جوجه ها می تواند برمقاومت پرنده نسبت به بیماری در تمام ارتفاع معاش تاثیر می گذارد . 
ضرورت 
به کار گیری از دان کامل به جای آرد ذرت جوجه ها در هنگام خروج از تخم به شدت از حیث هیدارت کربن بینوا بوده بدین ترتیب تغذیه اولیه با جیره آغازین مطلوب که ذرت به تیتر یک ماده اصلی در آن استعمال گردیده باشد به سرعت سبب ساز ارتقاء مقدار هیدارت کربن در تن جوجه می شود در فیس تاخیر در دسترسی جوجه ها به منشا هیدارت کربن امکان بروز کتوز و قلیل آبی رنگ به وجود می آید . به برهان میزان قلیل هیدارت کربن در تخم مرغ احتمال می رود که تنها مرجع تامین گلوکز جهت ذخیره سازی گلیکوژن که در حقیقت مولد انرژی درعمل جوجه در آوری هست مراحل تجدید بنا گلوکز از سوخت و ساز پروتئین باشد از آن جا که در برهه زمانی تغییر و تحول تنفس کوریوآلانتوئیکی به تنفس ششی کمبود اکسیژن وجود دارااست چرخه گلیکولیز برای تامین انرژی نسبت به اکسیداسیون اسیدهای چرب برتری دارااست ذخیره گلیکوژن در تن جوجه پس از در امدن ازتخم تا مقطع سازگاری بدون نقص با اکسیژن به سرعت کاهش پیدا می نماید و پس از آن جوجه ها می توانند از چربی موجود در تن و کیسه زرده استفاده کنند افزایش وابستگی به چربی برای تامین انرژی به خصوص وقتی که با عدم دسترسی به گلوکز یاور باشد باعث بروز کتوز پیشرفته درجوجه ها می شود ایجاد آب حاصل از سوخت و ساز را که از لحاظ رطوبت بافتی مضاعف لازم است کاهش می دهد اتکا به مرمت گلوکز از منشاء پروتئین در این برهه زمانی ممکن است بازدارنده از مصرف پروتئین در مسیر پرورش می شود . در یک ارزیابی مشاهده شد که در صورتیکه جیره منحصرا دربردارنده هیدارت کربن بوده ازنظر مواد پروتئینی حاجتمند باشد به دلیل کمبود پروتئین اولیه نارسایی رویش بافت های بدن در ابتدای به دنیاآمدن به وجود خواهد آمد به این ترتیب منحصرا استفاده از آرد ذرت یا این که نشاسته ذرت توصیه نشده استعمال از دان آغازین از روز نخستین جهت رسید به پرورش مطلوب و مناسب توصیه می گردد . در آزمایشی دیگر به کارگیری از جیره های غنی از هیدارت کربن و تاثیر آن بر کارایی جوجه های گوشتی زمینه نظارت قرارگرفت جوجه ها با جیره آغازین بر اساس ذرت خرد شده و نیز تاثیر مثبت احتمالی بیش تر کردن تکمیل کننده پروپیونات بر پروسه تجدید بنا گلوکز در سه روز اول جوجه ریزی تغذیه شدند در نتایج حاصله جیره های غنی از هیدارت کربن سبب کاهش مراحل رشد شد که این فرمان تا دوران عرضه جوجه ها به بازار جبران نشد نتایج نشان دادند که فقر پروتئین در سنین نخستین رشد به هیپرپلازی بافتی منجر می گردد استفاده از پروپیونات موجب کاهش تلفات اولیه گردیده در کل عصر رشد مصرف پروپیونات و جیره آغازین استاندارد پروسه وزن گیری را بهبود اعطا کرد چون اسید پروپیونیک در طیور به عنوان واسطه بازسازی گلوکز بوده در دستگاه گوارش به سرعت و به طور بی نقص جذب می شود اسید پروپیونیک همینطور خواص باکتری کشی به ویژه در مسئله سالمونلا و سایر کارداران بیماری زایی که توسط جوجه ها بلغ شده اند نیز داراست . 
مصرف 
آّب حاوی شکر همان طور که گفته شد دسترسی به طعام در روزهای اول برای رسیدن به رشد مناسب اساسی می باشد ولی در شرای آب نیز دربردارنده مواد انرژی زایی مثل شکر باشد .عملکرد بهتری حاصل می گردد . در یک تحلیل جوجه هایی که در یک روزگی آب دربردارنده 5 درصد شکر مصرف کرده بودند در مقایسه با جوجه ای شاهد 50 گرم وزن بیشتر ، 5 درصد ضریب تبدیل غذایی خوبتر و 25/0 درصد مرگ و میر کمتری داشتند این نتایج بیان کننده این مطلب میباشد که آب محتوی یک ماده انرژی زا باعث بهبود سعی جوجه های گوشتی می شود . با تجویز خوراکی آب شکر پس از خروج جوجه ها از تخم گلوکز از به عبارتی سا عتها نخستین در دسترس جوجه ها قرار داده می شود در تحقیقی دیگر اندازه گلیکوژن کبدی جوجه هایی که از به عبارتی ابتدا جیره آغازین به یاور آب شکر دریافت کرده بودند از 10 میلی گرم درگرم در مقطع خروج از تخم به اکثر از 100 میلی گرم در گرم در 2 روزگی رسیده بود ولی بایستی توجه شود که غلظت بیش از حد مایع حاوی گلوکز باعث تولید اسهال خواهد شد . 
استفاده 
از محلول اکلترولیت و مولتی ویتامین جوجه پس از خروج از تخم در معرض گونه های کارداران استرس زای موقت یا دائم قرار میگیرد استرس تاثیر فراوانی بر متابولیسم ، سیستم ایمنی و تن درستی طیور دارااست ارتقا فشار خون ، انقباضات خفیف و مداوم ماهیچه ای ، ارتقا تعداد تنفس و ضربان قلب و حساسیت عصبی تغییر تحول در سیستم گردش خون ، کاهش مصرف دان و کاهش رشد ازعوارض استرس در جوجه ها می باشند علاوه بر این با بروز استرس ، دستگاه لمفاوی طیور تحت تاثیر قرار گرفته محاسبه می رود و جوجه ها جواب قابل قبولی به واکسیناسیون نخواهند بخشید استرس به از دست رفتن وزن بدن کاهش جذب مواد مغذی از بخش انتهایی روده کوچک ارتقا ذخیره چربی و کاهش ذخیره پروتئین ، کاهش تولیدپادتن و تعداد سلول های لمفاوی منجر می گردد حال به چه شکل میتوان استرس راکاهش اعطا کرد تحقیقات نشان داده هست که به کار گیری از محلول الکترولیت و مولتی ویتامین در آب آشامیدنی جوجه هایی که درمعرض استرس حمل نقل و حرارتی بودند منجر بهبود سعی و کاهش تنش های حاصل از استرس می شود . 
ویتامین D3 موجود دراین محلول درتنظیم عمل سلول های ایمنی بدن نقش مهمی را ایفا می کند علاوه بر این وجود ویتامین D3 به معدنی شدن واستحکام استخوان هم یاری بزرگی خواهد نمود ویتامین E جهت رشد جوجه ها به ویژه برای به حداکثر رسیدن عکس العمل ایمنی بدن اثر گذار می باشد در خصوص ویتامین K و احتمال نبود آن بیش تر کردن این ویتامین در این زمان به ویژه در روزهای نخستین رشد می تواند با فایده باشد در این برهه زمانی هنوز جمعیت میکروارگانیسم های روده گسترش نیافته بنابراین جوجه ها به ویتامین K یه خرده دسترسی دارا هستند اضافه کردن این ویتامین علاوه بر تقویت سیستم ایمنی بر تکامل بافت استخوانی نیز مفید می باشد تجویز ویتامین C در آب آشامیدنی جوجه هایی که ذیل موقعیت استرس حمل و نقل استرس حرارتی و یا بیماری قرار گرفته اند موثر واقع خواهد شد زیرا در این شرایط نیاز متابولیسمی به ویتامین C ارتقا یافته در عین اکنون سبب ساز بالا بردن مقاومت سیستم ایمنی تن می گردد . نتایج تحقیقات چهره گرفته نشان اعطا کرد که در جوجه های در معرض استرس شدید حمل و نقل مقدار اسید آسکوربیک غده فوق کلیوی درعرض 10 دقیقه تخلیه شده و کاهش شدید اسید آسکوربیک در انها دیده می شود بیشتر نمودن کامل کننده ویتامین اسید آسکوربیک به آب آشامیدنی سبب ساز ذخیره دوباره آن در غده فوق کلیوی می گردد . الکترولیت ها از لحاظ تغذیه و فیزیولوژی رده خاصی دارند وعلت آن وجود انواع ذرات یونی در مایعات مختلف تن پلاسما ، مایع درون سلولی ، مایع بین بافتی ، ادرار و . . . می باشد به مراد کاهش اثرات ناشی از استرس حمل ونقل بیشتر کردن الکترولیت ها به آب آشامیدنی موءثر خواهد بود . 
الکترولیت ها می توانند به طور معنی داری ، PH خون ، فشار Co2 و HCO را در طیور تغییر تحول دهند و در چهره اختلال در تعادل اسید وباز می توانایی با به کارگیری از الکترولیت های مایع این اختلالات را بر طرف کرد نقش الکترولیت ها را می توانایی به رخ پایین خلاصه کرد : تهیه فشار اسمزی و تعادل اسید و باز ، انتقال امواج عصبی ، یاری به جذب منوساکاریدها ، اسیدهای آمینه و نمک های صفراوی ، شرکت در سیستم انتقالی سلولی و شرکت در سیستم های هورمونی . 

گروه طیوران صنعت فاخته تولیدکننده دستگاه جوجه کشی
نتیجه 
گیری تاخیر در دسترسی بدون نقص به آب و دان ، بر وزن و همت آینده جوجه ها ، تاثیر داراست . استفاده از جیره آغازین استاندارد متناسب با نیازهای جوجه از روز اول رویش یاور با ترکیبات حمایتی ( آب شکر ، مولتی ویتامین و الکترولیت ) نقش مهمی در دستیابی به نتایج مطلوب خواهد داشت .